Smederij Vervat - Lage Vuursche
Artikel met toestemming overgenomen uit:
De Gooi-en Eemlander

De vervallen smederij van Geurt Vervat midden in de Dorpsstraat van Lage Vuursche.

Restauratie van het monument kost veel geld en dat heeft Vervat niet.

Foto: Ton Kastermans
 
'Zonder geld is het donderen'

LAGE VUURSCHE - Spierwitte krullen en een soort leesbrilletje waarvan een poot mist op het hoofd, smoezelige spencer, vettige pikzwarte handen. Zo werkt dorpssmid Geurt Vervat aan een lasklusje, buiten in het zonnetje in hartje Lage Vuursche. De geboren en getogen Vuurschenaar is ambachtsman in hart en nieren. Maar dat is heel wat anders dan beheerder van een monument.

Terwijl links en rechts de pannenkoekenrestaurants floreren, staat de bouwvallige smederij er maar minnetjes bij. Oké, dat trekt ook de aandacht, maar reclame is het niet. Toch gaat het hier om een 'zeer waardevol' rijksmonument. Maar dat maakt niemand ervan. Een gebombardeerde plaggenhut komt dichter in de buurt. Het rieten dak is door de jaren heen steeds verder gaan rotten, tot de gaten erin zijn gevallen. ,,Maar het staat niet op instorten, hoor'', sust Vervat.

De staat van de in 1854 gebouwde smederij met woning, erfgoed van de familie Vervat, gaat ook de dorpssmid aan het hart. Maar hij heeft geen dikke bankrekening, zoals dorpsgenoten met evenzeer monumentale optrekjes. ,,Met geld doe je wonderen. Zonder is het donderen'', vat hij de situatie samen. Hij is nog altijd verbolgen over de monumentenstatus voor zijn pand, midden in de Dorpsstraat. ,,Al ver voordat het een monument werd, hebben we ertegen geprotesteerd. Mijn vader leefde toen nog.''

Punt is dat Vervat er simpelweg geen gat in ziet het pand in achttiende-eeuwse stijl te behouden, volgens de richtlijnen van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Dan betekent bij vervanging van het dak dat er opnieuw een rieten kap op moet komen en dat is peperduur. Natuurlijk, er is subsidie beschikbaar voor het opknappen van een rijksmonument, maar dat is hooguit twintig procent van het benodigde bedrag. Een andere mogelijkheid is een supergoedkope lening, maar het blijft een lening.

Vervat kan er niet bij. ,,Als de gemeente Baarn het pand zo graag wil behouden, dan betalen ze maar. Het is toch van de gekke. Als ik niet wil dat iemand op een bepaalde fiets rijdt, rest mij ook niets anders dan die fiets maar te kopen'', probeert hij de situatie uit te leggen.

Verkoop lijkt inderdaad de beste optie. De smederij ligt strategisch aan de bij miljoenen toeristen populaire Dorpsstraat. Een pannenkoekenrestaurant, desnoods een winkel, mogelijkheden zijn er genoeg. En er is plek genoeg voor een gezellig terras. Vervat heeft ook al in die richting gedacht. ,,Maar dan is er wel een aanpassing van de bestemming nodig'', mompelt hij. De smederij is nu een bedrijf en moet dan bijvoorbeeld horeca worden. Maar als dat betekent dat er geld komt om het pand te restaureren, wie weet. Voor Vervat blijft het dubben. ,,We zijn ermee bezig. Binnenkort weet ik meer'', klinkt het toch redelijk optimistisch. Intussen blijft hij in de weer met metaal. ,,Ik moet toch wat doen. Gewoon klusjes die ik leuk vind. Lekker rustig aan.''

De gemeente Baarn bevestigt dat er gesprekken worden gevoerd met Vervat. Dat is al heel wat, benadrukt gemeentelijk monumentenambtenaar Hans van der Woude. De verpauperde smederij midden in Lage Vuursche, een toeristische trekpleister van formaat, is Baarn een doorn in het oog. Maar Vervat zover krijgen dat er onderhoud wordt gepleegd, valt niet mee. ,,En we kunnen hem niet dwingen. Alleen als er gevaar is voor instorten, of voor de omgeving. Maar dat is er niet. Het is puur een kwestie van financiën.''

Henk Runhaar
vrijdag 04 juni 2004

© De Gooi- en Eemlander



Aanvulling 25-10-2008

De afgelopen tijd zijn diverse plannen m.b.t. de smederij ter tafel gekomen, waaronder een coffee-corner met bed & breakfast of een ambachtelijke ijsmakerij met verkooppunt.

De Gemeente Baarn wil echter geen nieuwe horeca of detailhandel in Lage Vuursche toestaan. Dat is een strop voor de "Stichting ter behoud van Monumenten Lage Vuursche", die intussen het pand heeft aankocht ter exploitatie. (De Stichting is onderdeel van bedijf La Rosse, gevestigd tegenover het Gemeentehuis van Baarn !).



Intussen hebben de gaten in het rieten dak de doorsnede van een Lage-Vuursche-pannekoek en is de smid wijselijk vertrokken naar een onbekende bestemming.
De bouwval stond tot voor kort ook als "woonboerderij" te koop bij Drieklomp Makelaars. Voor € 1.750.000,- "een unieke kans om in de achtertuin van Kasteel Drakensteyn te wonen".

Op de website van de makelaar staat ook de optie "tip een bekende". Zou Bea al op de hoogte zijn ? REAGEER NU !
Aanvulling 03-04-2009

De Gemeente Baarn heeft de "Stichting ten behoud van Monumenten Lage Vuursche" opgedragen iets te doen aan de onveilige situatie d.m.v. het stutten van muren, plaatsing van een hekwerk en verwijdering van het riet en de kapconstructie.
Het laatste wel met foto's om de situatie later in originele staat te kunnen herstellen.

NB Hekwerk is gelukkig in Lage Vuursche genoeg op voorraad, nl. bij de achterburen: Het Hek Van Drakestein
En of er nu wel of geen dak op de smederij zit, het blijft toch: WYSIWYG

Aanvulling 2010-2013

Het door Buro Delfgou ingediende plan is niet acceptabel voor de gemeente Baarn: Lees artikel G&E

Ook moeten de hekken rondom de bouwval direct (terug)plaatst worden: Lees artikel G&E

CDA gemeente Baarn in een helder moment:
"Het verkrotten van de Vuursche smederij kan wellicht worden opgelost door in het bestemmingsplan wat meer gebruiksmogelijkheden toe te staan": Lees artikel G&E

Smederij-ru´ne Lage Vuursche blijft blikvanger, geen spandoeken met oude foto's: Lees artikel G&E

REAGEER NU !